WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 lutego 2012 r.
Sad Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie
Wydział III w składzie:
Przewodniczący - Sędzia: SA Genowefa Glińska
Sędziowie: SA Witold Okniński(spr.), SA Krystyna Sitkowska
Protokolant: st. sekr. sądowy Aneta Wąsowicz
po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012 r. w Warszawie sprawy ......

przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie o wysokość emerytury policyjnej na skutek apelacji ...... od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 11 października 2010 r. sygn. akt XIII U 3685/09

I. prostuje niedokładność w komparycji zaskarżonego wyroku w ten sposób, ze w miejsce zapisów określających jako organ emerytalny: Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie, wpisuje odpowiednio: Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie;

II. zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzające go decyzje Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie z dnia 27 października 2009 r., 17 grudnia 2009 r. i 26 lutego 2010 r. znak: KRM 09559/PO w ten sposób, że okresy służby ...... od dnia 19 października 1973 r. do 18 czerwca 1974 r. i od dnia 1 września 1976 r. do 28 czerwca 1979 r. podlegają przeliczeniu po 2,6% za każdy rok służby;

III. w pozostałej części apelację oddala.

/-/ G. Glińska
/-/W. Okniński
/-/ K. Sitkowska

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 października 2009 r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie dokonał ponownego ustalenia wysokości emerytury ...... poczynając od dnia 1 stycznia 2010 r. i określił nową wysokość tego świadczenia na kwotę 4002,52 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że do ustalenia wysokości emerytury z uwzględnieniem okresów wskazanych w

Informacji z IPN przyjęto wysługę emerytalną określoną w załączonym zestawieniu - Zl/2009, będącym integralną częścią decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył ...... wnosząc o uznanie jej za niezgodną z prawem i uchylenie jej, o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności, bezpośrednie zastosowanie przepisów Konstytucji RP - art. 2.10. 30. 31 i 67 przy wydawaniu wyroku, o przedstawienie w trybie art. 193 Konstytucji pytania prawnego Trybunałowi

Konstytucyjnemu i zawieszenia postępowania do czasu wydania w tym przedmiocie orzeczenia przez Trybunał.

Decyzją z dnia 17 grudnia 2009 r. organ emerytalny ustalił wysokość emerytury ...... po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne na kwotę 3278,29 zł. Wnioskodawca zaskarżył tę decyzję, a także decyzję z dnia 26 lutego 2010 r. o waloryzacji, powtarzając zarzuty z odwołania od decyzji z dnia 27 października 2009 r.

Sprawy związane z poszczególnymi odwołaniami zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Sąd Okręgowy - Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z dnia 11 października 2010 r. oddalił odwołania.

Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że zostało ono wydane na podstawie następujących ustaleń faktycznych:

...... nabył prawo do emerytury milicyjnej (powinno być: policyjnej) na podstawie decyzji z dnia 27 marca 2006 r., przy czym do wysługi emerytalnej zaliczono mu służbę w Policji w wymiarze 33 lat, 2 miesięcy i 10 dni oraz okresy zaliczane do wysługi w wymiarze roku, 11 miesięcy i 18 dni, jak też okresy składkowe przed służbą w wymiarze 5 miesięcy i 17 dni.

W dniu 1 czerwca 2009 r. Instytut Pamięci Narodowej w trybie art. 13a ust. 1 ustawy z dnia 18 kwietnia 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Anty korupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Granicznej i Służby Więziennej i ich rodzin przedstawił informację o przebiegu służby, z której wynika, że wnioskodawca w okresie od dnia 11 grudnia 1972 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnił służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów. Na podstawie tej informacji Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie w dniu 27 października 2009 r. ustalił ponownie wysokość emerytury policyjnej wnioskodawcy wskazując, że do jej ustalenia uwzględniono okresy służby wskazane w informacji IPN i przyjęto wysługę emerytalną określoną w załączonym zestawieniu, które jest integralną częścią decyzji.

Z tego zestawienia wynika, że okres od dnia 11 grudnia 1972 r. do dnia 31 lipca 1990 r. tj. 17 lat, 7 miesięcy i 21 dni to okres służby określony w art. 13 ust. 1 pkt. 1b, zaś wysługa zachowana to 17 lat, 6 miesięcy i 20 dni. Treść zestawienia została potwierdzona zaświadczeniem wydanym przez IPN.

Uwzględniając zatem, że zaskarżona decyzja z dnia 27 października 2009 r. zawiera wyodrębnienie z okresów służby wnioskodawcy 17 lat, 7 miesięcy i 21 dni, za który podstawa wymiaru emerytury od dnia 1 stycznia 2010 r. wynosi 0,7 % podstawy wymiaru, decyzję należało uznać za prawidłową.

Zdaniem Sądu Okręgowego ...... nie kwestionował, że w podanym okresie pełnił służbę w organach bezpieczeństwa państwa, za wyjątkiem okresu, w którym był słuchaczem Wyższej Szkoły Oficerskiej w Szczytnie i w Legionowie. Zarzutami odwołania objął regulację na podstawie której dokonano obniżenia świadczenia emerytalnego.

W ocenie Sądu I instancji zawarta w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. (sygn. akt K 6/09) teza, iż do kompetencji organów wymiaru sprawiedliwości nie należy orzekanie o celowości i zasadności przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań prawnych, daje podstawę do uznania za bezzasadne tych zarzutów ......,

które były przedmiotem rozważań Trybunału we wskazanym wyżej wyroku i nie zostały przezeń uwzględnione, a powielanie przytoczonych w nim argumentów Sąd uznał za zbędne wobec braku kompetencji sądu powszechnego w zakresie ponownego badania zgodności kwestionowanej w odwołaniu regulacji z przepisami Ustawy Konstytucyjnej i umów międzynarodowych.

W dalszej części uzasadnienia Sąd Okręgowy odniósł się do faktu, iż ....... od dnia 19 października 1973 r. do dnia 18 czerwcu 1974 r. był słuchaczem Wyższej Szkoły Oficerskiej w Szczytnie, zaś od dnia 1 września 1976 r. do dnia 28 czerwca 1979 r. słuchaczem Wyższej Szkoły Oficerskiej w Legionowie. Zdaniem Sądu brak jest podstaw aby wymienione okresy wyłączyć z okresu objętego zaświadczeniem IPN. W ocenie Sądu wnioskodawca w czasie kształcenia zachował wszelkie uprawnienia wynikające ze służby w Milicji Obywatelskiej i otrzymywał przysługujące mu z tego tytułu wynagrodzenie. Był to okres równorzędny z okresem służby stanowiącej podstawę do nabycia uprawnień emerytalnych.

Zdaniem Sądu I instancji decyzja z dnia 27 października 2009 r. jest zatem zgodna z treścią art. 15b ust. l pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji..., w myśl którego osoby, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-iwo oraz treści tych dokumentów, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi 0,7 % podstawy wymiaru - za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa państwa w lalach 1944-1990.

Wydana w dniu 17 grudnia 2009 r. decyzja o zmianie wysokości emerytury policyjnej ustalająca wysokość przysługującego wnioskodawcy świadczenia emerytalnego - po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne zawiera prawidłowe wyliczenia świadczenia publiczno-prawnego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne od świadczenia w wysokości ustalonej decyzją z dnia 6 listopada 2009 r.

Zgodnie bowiem z treścią art. 79 ust. 1 i art. 81 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9 % podstawy wymiaru składki, a dla osób pobierających emeryturę podstawę tę stanowi kwota emerytury.

Również decyzja z dnia 26 lutego 2010 r. ustalająca wysokość emerytury ......... od dnia 1 marca 2010 r., a uwzględniająca wysokość świadczenia ustalonego na podstawie dwóch opisanych wyżej decyzji oraz wynoszący 104,62 % wskaźnik waloryzacji tego świadczenia odwołuje się do prawidłowych ustaleń organu rentowego w zakresie wysokości świadczenia przysługującego wnioskodawcy od dnia 1 stycznia 2010 r., wskazując, że ...... nie podniósł żadnych innych zarzutów co do tej ostatniej decyzji Sąd Okręgowy uznał, ze brak jest podstaw do zmiany zaskarżonych decyzji.

Z tych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 47714 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.

Apelację od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wniósł ......., który zaskarżył wyrok w całości i zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 15 i art. 15b ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy

Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin poprzez pominięcie art. 15b przy ustalaniu emerytury policyjnej i zastosowanie wyłącznie art. 15b tej ustawy. Ponadto zarzucił nieuwzględnienie ustawy z dnia 18.X.2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 ... art. 2 (kazus prof. Mirosława Wyrzykowskiego - sędziego Trybunału Konstytucyjnego - orzeczenie w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 grudnia 2009 r. - sygn. akt XVIII K 258 i inne). Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez ustalenie emerytury policyjnej z uwzględnieniem 40 % podstawy wymiaru emerytury za 15 lat służby, zgodnie z art. 15 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Agencji Wywiadu. Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, z uwzględnieniem ponad piętnastoletniej służby w demokratycznej Policji w III RP. Wniósł także o zmianę wyroku w części odnoszącej się do faktów, iż od dnia 19.10.1973 r. do 18.06.1974 r. był słuchaczem w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW w Szczytnie, zaś od dnia 1.09.1976 r. do dnia 28.06.1979 r. słuchaczem w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW w Legionowie. Zdaniem skarżącego uczelnie te nie są wymienione jako organy bezpieczeństwa państwa oraz centralne instytucje Służby Bezpieczeństwa. Apelujący wniósł też o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie zważył, co następuje:

Apelacja jest częściowo zasadna, to jest w części odnoszącej się do okresów przeszkolenia i studiów zawodowych, a w pozostałej - bezzasadna. Sąd Okręgowy cały okres służby ....... przypadający od 11 grudnia 1972 r. do 31 lipca 1990 r. potraktował jednolicie, jako służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.), chociaż informacja o przebiegu służby z dnia 29 września 2010 r. i dokumenty złożone na rozprawie w dniu 11 października 2010 r. wskazywały na szczególną specyfikę niektórych okresów. Sąd I instancji dostrzegł nawet te odrębności, akcentowane przez wnioskodawcę, w piśmie procesowym z dnia 24 września 2010 r., ale jak wynika z uzasadniania wyroku w jego ocenie brak jest podstaw do wyłączenia ich z okresu objętego zaświadczeniem IPN.

Stanowisko Sądu Okręgowego nie jest słuszne. Zaświadczenie o odbyciu przeszkolenia na kursie trwającym od 19 października 1973 r. do 18 czerwca 1974 r. zorganizowanym przez Wyższą Szkolę Oficerską MSW w Szczytnie (k-53 a.s.) oraz dyplom potwierdzający odbycie wyższych studiów zawodowych w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW w Legionowie w okresie od 1 września 1976 r. do 28 czerwca 1979 r. (k-54 i 49 a.s.) nie pozostawiają wątpliwości, że były to odrębne, specyficzne okresy służby. Wprawdzie umieszczenie tego drugiego okresu w informacji Instytutu Pamięci Narodowej było wiążące dla organu emerytalno-rentowego to jednak związanie to, zarówno co do faktów (ustalonego w zaświadczeniu przebiegu służby), jak i prawnej kwalifikacji (zakwalifikowania określonego okresu służby jako służby w organach bezpieczeństwa państwa) nie dotyczy Sądu, którego kompetencja obejmuje ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięciu w przedmiocie prawa do emerytury policyjnej i jej wysokości oraz odpowiednią kwalifikację prawną (subsumcję) ustalonych faktów. Takie wyraźne i zdecydowane stanowisko zaj ął Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 grudnia 2011 r. (II UZP 10/11).

Jednocześnie Sąd Najwyższy stwierdził, iż stanowisko Instytutu Pamięci Narodowej, że Wyższa Szkoła Oficerska w Legionowie była organem bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy lustracyjnej z 2006 r. nie wiąże sądu ubezpieczeń społecznych i że w tej kwestii nie może być żadnych wątpliwości.

Sąd Apelacyjny w Warszawie aprobuje taką ocenę, tym bardziej, że w uzasadnieniu powołanego powyżej postanowienia Sądu Najwyższego jest zawarta cenna wskazówka, iż nie powinno być rozbieżności w wykładni tych samych przepisów (art. 2 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy lustracyjnej) między różnymi sądami - choćby ich wykładni dokonywano raz na potrzeby procesów lustracyjnych (jak to czynią sądy karne), a innym razem na potrzeby rozstrzygania odwołań od decyzji organu emerytalnego resortu spraw wewnętrznych (jak to czynią sądy ubezpieczeń społecznych).

Wymaga tego spójność sądowej wykładni prawa, respektowanie orzeczeń innych sądów, wreszcie zaufanie obywateli do wymiaru sprawiedliwości.

Sąd II instancji uwzględnił w szczególności stanowisko Sądu Najwyższego, wynikające z cytowanego uzasadnienia, że nie było żadnych przeszkód, aby w ustawie lustracyjnej z 2006 r. obok Akademii Spraw Wewnętrznych umieścić w art. 2 ust. 1 pkt 6 także Wyższą Szkołę Oficerską w Legionowie oraz ewentualnie jeszcze inne szkoły wyższe resortu spraw wewnętrznych, zajmujące się kształceniem lub szkoleniem funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa. Skoro ustawodawca tego nie uczynił, choć wątpliwości, jakie się ujawniły przy ocenie statusu Akademii Spraw Wewnętrznych, były mu znane, to można zakładać, że nie traktował przy uchwalaniu ustawy lustracyjnej z 2006 r. Wyższej Szkoły Oficerskiej w Legionowie jako "Jednostki Służby Bezpieczeństwa" w rozumieniu art. 2 ust. 3 tej ustawy.

Odnosząc tę słuszną uwagę także do Wyższej Szkoły Oficerskiej w Szczytnie Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzające go decyzje ustalając, że okresy służby ......... od dnia 19 października 1973 r. do dnia 18 czerwca 1974 r. i od dnia 1 września 1976 r. do dnia 28 czerwca 1979 r. podlegają przeliczeniu po 2,6 % za każdy rok służby.

Nie jest natomiast słuszna apelacja w pozostałej części. Zaskarżony wyrok nie narusza wskazanych przepisów, czyli art. 15 i 15b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji...

Skoro nowelizacja wskazanej ustawy w zakresie zmiany dotychczasowych zasad obliczania wysokości emerytury policyjnej wobec pewnej grupy byłych funkcjonariuszy stała się faktem i obowiązującym prawem, to postulowana zmiana wyroku z prawnego punktu widzenia nie jest możliwa, tym bardziej, że kwestionowana zmiana przepisów została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za zgodną ze wskazanymi zasadami Konstytucji RP. W orzecznictwie utrwalił się już pogląd, że przepis art. 15b jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 15 i dlatego zastosowanie się do rozwiązania przewidzianego w pierwszym z wymienionych przepisów nie oznacza naruszenia drugiego.

Z powyższych względów i na podstawie art. 386 § 1 i art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku, prostując uprzednio na podstawie art. 350 § 1 i 3 k.p.c. oczywistą niedokładność w określeniu organu rentowego.