ZBF SOP

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Koleżanki i Koledzy z pionu polityczno - wychowawczego

Obecne orzeczenia Sądu Okręgowego w sprawie odwołania od decyzji ZER MSW zmniejszającej emeryturę przyznają rację odwołującym się i nakazują liczyć okres służby w pionie polityczno - wychowawczym według wskaźnika 2,6% za każdy rok służby. Przedstawiamy treść części wyroku Sądu Okręgowego z dn. 12.11.2012 r., którą można spożytkować w sformułowaniu wniosku o wznowienie postępowania sądowego. Wszystkie osoby, którym wcześniejsze orzeczenia sądu utrzymywały w mocy decyzje ZER liczenia okresu służby w tym pionie po 0,7% za każdy rok, powinny złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Polecamy w tej sprawie następujące kancelarie prawnicze: prof. Stanisława Pikulskiego, Andrzeja Ringa i Damiana Sucholewskiego.

Poniżej istota sentencji wyroku: Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w zakresie wadliwego zaliczenia do okresu służby w organach bezpieczeństwa państwa (...) okresu od 1 lipca 1985 r. do 28 lutego 1990 r., kiedy odwołujący pełnił służbę w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, Zarządzie Polityczno-Wychowawczym oraz pozostawał do dyspozycji Dyrektora Departamentu Kadr z pozostawieniem na pełnym zaopatrzeniu w Zarządzie Polityczno-Wychowawczym MSW.

 

 Za takim uznaniem przemawiają następujące argumenty:

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji : dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.), w rozumieniu tej ustawy organami bezpieczeństwa państwa są: 1) Resort Bezpieczeństwa Publicznego Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego; 2) Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego; 3) Komitet do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego; 4) jednostki organizacyjne podległe organom, o których -nowa w pkt 1-3, a w szczególności jednostki Milicji Obywatelskiej w okresie do dnia 14 grudnia 1954 r.; 5) instytucje centralne Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz podległe im jednostki terenowe w wojewódzkich, powiatowych i równorzędnych komendach Milicji Obywatelskiej oraz w wojewódzkich, rejonowych i równorzędnych urzędach spraw wewnętrznych; 6) Akademia Spraw Wewnętrznych; 7) Zwiad Wojsk Ochrony Pogranicza; 8) Zarząd Główny Służby Wewnętrznej jednostek wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz podległe mu komórki; 9) Informacja Wojskowa; 10) Wojskowa Służba Wewnętrzna; 11) Zarząd II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego; 12) inne służby Sił Zbrojnych prowadzące działania operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze, w tym w rodzajach broni oraz w okręgach wojskowych.

W kontekście treści zacytowanego powyżej przepisu należało rozważyć, czy służba odwołującego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, Zarządzie Polityczno-Wychowawczym oraz okres, kiedy pozostawał do dyspozycji Dyrektora Departamentu Kadr z pozostawieniem na pełnym zaopatrzeniu w Zarządzie Polityczno-Wychowawczym MSW powinna zostać uznana jako służba w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy z 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów.

Zdaniem Sądu ma rację skarżący, że brak jest przesłanek do zaliczenia służby odwołującego w pionie Polityczno-Wychowawczym do okresu służby w organach bezpieczeństwa państwa. Sąd podziela bowiem pogląd wyrażony w tej kwestii przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie w wyroku sygn. II K lustr. 41/11 z dnia 16 listopada 2011 r., który został podzielony także przez Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w wyroku z 8 grudnia 2011 r. sygn. II Aka 98/11 L. Sąd ten w uzasadnieniu do wydanego wyroku odniósł się w swych rozważaniach wprost do tej jednostki. Dochodząc do takiego wniosku, Sąd Okręgowy wskazał, iż pion polityczno-wychowawczy w strukturach Milicji Obywatelskiej funkcjonował od 1981 r. do 1989 r. W dniu 30 października 1981 r. Minister Spraw Wewnętrznych wydał zarządzenie nr 042/81 w sprawie powołania, organizacji i zakresu działania pionu polityczno-wychowawczego w resorcie spraw wewnętrznych. W dniu 21 listopada 1989 r. Minister Spraw Wewnętrznych wydał zarządzenie nr 95 w sprawie likwidacji i przekształcenia niektórych służb i jednostek organizacyjnych MSW, które rozwiązało struktury służby polityczno-wychowawczej. W dniu 1 lipca 1990 r. Minister Spraw Wewnętrznych wydał zarządzenie nr 53/90 w sprawie określanie stanowisk zajmowanych przez funkcjonariuszy byłej służby bezpieczeństwa oraz jednostek organizacyjnych resortu spraw wewnętrznych, w których pełnili oni służbę, określając kogo należy zaliczyć do funkcjonariuszy byłej służby bezpieczeństwa, zgodnie z instrukcją Przewodniczącego Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej z dnia 25 czerwca 1990 r.

Podejmując się zatem ustalenia, czy służba odwołującego (...) mieści się w przedmiotowym zakresie ustawy lustracyjnej, trzeba było ustalić czy instytucja ta mieści się katalogu wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-12 ustawy lustracyjnej.

Należy nadto wyjaśnić, iż Departament Kadr funkcjonował na mocy Zarządzenia nr 039/89 z dnia 4 maja 1989 r. Akt ten zastępował Zarządzenie nr 0182/62 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 grudnia 1962 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego Departamentu Kadr i Szkolenia. Do zakresu działania Departamentu należało m. in. opracowywanie zasad i założeń polityki kadrowej oraz ich wdrażanie we wszystkich jednostkach organizacyjnych resortu, określanie potrzeb kadrowych, wypracowywanie zasad tworzenia i rotacji rezerwy kadrowej, opracowywanie zasad i założeń polityki awansowej oraz przygotowywanie wniosków w sprawie zmian w stosunku służbowym bądź pracy zarówno funkcjonariuszy jak i pracowników cywilnych.

Należy zauważyć, iż wyliczenie zawarte w art. 2 ust. 1 ustawy jest wyczerpujące, chociaż mało precyzyjne, co dotyczy w szczególności pkt. 5, który nie wskazuje na konkretne instytucje państwa, lecz posługuje się wymagającymi interpretacji pojęciami zbiorczymi "instytucji centralnych Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych" oraz "podległych im jednostek terenowych w wojewódzkich, powiatowych i równorzędnych komendach Milicji Obywatelskiej oraz w wojewódzkich, powiatowych i równorzędnych urzędach spraw wewnętrznych".

W związku z treścią art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy pozostaje ust. 3 tego przepisu, który zawiera legalną definicję pojęcia "jednostki Służby Bezpieczeństwa". Według tej definicji jednostkami takimi są te jednostki Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, które z mocy prawa podlegały rozwiązaniu w chwili zorganizowania Urzędu Ochrony Państwa, oraz te jednostki, które były ich poprzedniczkami.

Pion polityczno-wychowawczy niewątpliwie mieścił się w strukturach Milicji Obywatelskiej. Do ustalenia pozostaje więc, czy podlegał on instytucjom centralnym Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. W tym celu należało przeprowadzić analizę aktów prawnych dostępnych z okresu działania niniejszej jednostki.

Jak wskazano wyżej pion polityczno-wychowawczy został powołany w dniu 30 października 1981 r. na mocy zarządzenia nr 042/81 Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie powołania, organizacji i zakresu działania pionu polityczno-wychowawczego w resorcie spraw wewnętrznych. Z zarządzenia tego wynika, iż niewątpliwie była to jednostka organizacyjna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, lecz nie sposób uznać, iż była instytucją centralną Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych bądź podległych jej im jednostek terenowych w równorzędnych komendach Milicji Obywatelskiej.

Faktem jest, iż Minister Spraw Wewnętrznych wydał w dniu 2 lipca 1990 r. zarządzenie nr 53 w sprawie określenia stanowisk zajmowanych przez funkcjonariuszy byłej Służby Bezpieczeństwa oraz jednostek organizacyjnych resortu spraw wewnętrznych, w których pełnili służbę (Dz. Urz. Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Nr 2, poz. 14), w którym za funkcjonariuszy byłej Służby Bezpieczeństwa uznał osoby, które pełniły służbę na stanowiskach i w jednostkach wymienionych w instrukcji Przewodniczącego Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej z dnia 25 czerwca 1990 r.

W instrukcji tej wymieniono z kolei kategorie osób, które zobowiązane były do poddania się postępowaniu kwalifikacyjnemu w wypadku zamiaru podjęcia służby w Urzędzie Ochrony Państwa. Wnioskowanie z powyższych aktów o charakterze pionu polityczno-wychowawczego, konkretnie zaś o tym, czy była ona instytucją Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych jest jednak nie do przyjęcia. Nie można bowiem wyprowadzać wniosków pomocnych do zinterpretowania aktu wyższego rzędu z aktów prawnych niższego rzędu. In concreto, nie można uznać stanowiska pełnionego przez odwołującego w jednostkach, o których mowa powyżej jako w jednostkach Służby Bezpieczeństwa dlatego, że Przewodniczący Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej MSW, a za nim Minister Spraw Wewnętrznych, uznali ex post osoby pełniące służbę w tej jednostce za byłych funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, podczas gdy taki charakter prawny nie wynika z aktów, na podstawie których ją powołano i ukonstytuowano. Wedle Instrukcji, o której mowa powyżej za funkcjonariusza SB uznawano m.in. osobę pełniącą służbę w Zarządzie Polityczno-Wychowawczym do stanowiska młodszego inspektora.

Przypomnieć jednak należy, na co zwrócił uwagę m.in. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 20 czerwca 2000 r., I KZP 15/00, iż zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy lustracyjnej jednostkami Służby Bezpieczeństwa, w rozumieniu tej ustawy, są te jednostki Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, które z mocy prawa podlegały rozwiązaniu w chwili zorganizowania Urzędu Ochrony Państwa oraz te jednostki, które były ich poprzedniczkami. Struktura służby polityczno-wychowawczej nie została zaś z mocy prawa rozwiązana z chwilą utworzenia UOP, albowiem została zniesiona jeszcze w 1989 r.

Reasumując - służby w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, Zarządzie Polityczno-Wychowawczym oraz okresu pozostawania do dyspozycji Dyrektora Departamentu Kadr z pozostawieniem na pełnym zaopatrzeniu w Zarządzie Polityczno-Wychowawczym MSW nie można uznać za służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa w latach 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, a ponadto struktura w jakiej służył odwołujący nie odpowiada też kryteriom zawartym w art. 2 ust. 3 owej ustawy. Nie spełnia zatem żadnego z warunków koniecznych do uznania jej za organ bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ust. 1 w/w ustawy.

Wymaga podkreślenia, że nawet z pracy "Aparat Bezpieczeństwa w Polsce Kadra Kierownicza" tom III lata 1975 - 90 pod red. nauk. Pawła Piotrowskiego, gdzie na stronie 40 wymienione są stany etatowe jednostek SB w Central w latach 1975-1990 w tabeli tej nie ma pionu Polityczno-Wychowawczego. W związku z powyższym jest to także argument na przyjęcie tezy, że komórki te nie należały do pionu SB.

Dlatego okres służby odwołującego (...) w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, Zarządzie Polityczno-Wychowawczym oraz okres pozostawania do dyspozycji Dyrektora Departamentu Kadr z pozostawieniem na pełnym zaopatrzeniu w Zarządzie Polityczno-Wychowawczym MSW od 1 lipca 1985 r. do 28 lutego 1990 r.wynikający ze szczegółowej Informacji o przebiegu służby nr 196789/2010 należy uznać jako okres służby nie będącej służbą organach bezpieczeństwa (SB).

W konsekwencji, zaskarżona decyzja ustalająca wysokość świadczenia odwołującego od dnia 1 lipca 2010 r. narusza art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów.

Powyższe uzasadnia na podstawie art. 477 § 2 kpc zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, że podstawę wymiaru emerytury (...) za uwzględniony w zaskarżonej decyzji okres służby należy ustalić przy uwzględnieniu wskaźnika po 2,6 % podstawy wymiaru za każdy rok tj. na podstawie art. 15 wyżej wskazanej ustawy.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 § 2 k.p.c. orzeczono jak w pkt. 2. sentencji.

W pozostałym zakresie odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

 [źródło: pdf]