Uciekinierzy z polskich służb specjalnych 1956 - 1964

Leszek Pawlikowicz Oficyna Wydawnicza RYTM, 01-180 Warszawa, ul. Górczewska 8

"Opracowanie to przedstawia szczególnego rodzaju uciekinierów, którzy w latach 1956-1964 odcisnęli równie istotne piętno na działalności służb specjalnych PRL. Będąc kadrowymi funkcjonariuszami MON i MSW, posiadali bowiem wiedzę odnoszącą się nie tylko do różnorodnych sfer funkcjonowania wywiadu i kontrwywiadu, lecz także rozlicznych tajemnic stanu oraz rozgrywek prowadzonych w kręgu aparatu władzy. Ich ucieczki powodowały  zazwyczaj poważne następstwa polityczne, wywiadowcze i propagandowe".

"W ogólnej masie uciekinierów oficerowie z polskich służb stanowili zjawisko marginalne".

"Jednak z punktu widzenia krajów zachodnich, nie potrafiących przez dłuższy czas opracować efektywnego systemu zbierania informacji z terenu Europy Wschodniej, ich rola była trudna do przecenienia.

Na podstawie informacji uzyskanych dzięki zbiegłym na Zachód oficerom służb specjalnych podejmowano wiele kluczowych decyzji, także na szczeblu głów państw oraz szefów rządów.

Podsumowując, należy zauważyć, że stosunek krajów zachodnich do zbiegłych oficerów wywiadu i kontrwywiadu bloku radzieckiego był rezultatem zarówno wartości informacyjnej samych uciekinierów, jak również niezaspokojonych potrzeb wywiadowczych państw przyjmujących.

Wszelkie zaś instrumenty służące realizacji polityki tych krajów w stosunku do poszczególnych zbiegów w postaci przystosowania struktur służb specjalnych oraz optymalnego wykorzystania danych przekazywanych przez uciekinierów były jedynie pochodną pragmatycznego podejścia owych państw do zjawiska uchodźstwa".