ZBF SOP

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Wywiad a władza. Wywiad cywilny w systemie sprawowania władzy politycznej PRL

WYWIAD A WŁADZA. WYWIAD CYWILNY W SYSTEMIE SPRAWOWANIA WŁADZY POLITYCZNEJ PRL

Zbigniew Siemiątkowski

Oficyna wydawnicza ASPRA - JR. Warszawa 2009 r.

.....Wywiad to jedyna instytucja publiczna pozostająca z mocy prawa w strefie cienia, nietransparentna dla świata zewnętrznego, której zasady postępowania stoją w sprzeczności z wartościami wolnego świata. Tajność obejmuje zarówno metody pracy wywiadu, jego siły i środki, zadania, prowadzone operacje, jak również struktury wykonawcze i ich skład osobowy, w szczególności personalia oficerów, sposoby ich rekrutacji do służby, ich szkolenie, metody werbowania tajnych współpracowników spośród obywateli obcych państw gotowych z różnych pobudek zdradzać własny kraj, a na koniec usytuowanie funkcjonariuszy wywiadu w instytucjach życia publicznego. Jest to świat, który z jednej strony budzi grozę, z drugiej fascynuję, w którym wywiad służy do cynicznego załatwiania interesów, którego głównymi postaciami są bohaterowie lub zdrajcy kierujący się wzniosłymi ideami lub zwykłą chciwością.

 

       Wywiad musi być tajny. Pogląd ten wydają się podzielać wszyscy. Jego archiwa winny być zamknięte. Szanujące się wywiady zamykają swoje archiwa na wieki.

       W Polsce sytuacja wygląda inaczej. Wszystkie dokumenty dawnych peerelowskich służb specjalnych są w posiadaniu Instytutu Pamięci Narodowej, który poza zbiorem zastrzeżonym, udostępnia je badaczom. Dokumenty zgromadzone w IPN wytworzone przed majem 1990 r. przez służby bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego są z mocy prawa jawne, nawet dane identyfikujące oficerów wywiadu wykonujących czynności operacyjno-rozpoznawcze poza granicami kraju chronione przepisami innych ustawach.

        W pracy przedstawiony został udział i zachowanie się wywiadu w kluczowych dla historii PRL momentach dziejowych, takich jak, przełom październikowy, okres małej stabilizacji, wydarzenia marcowe, dramat grudnia 1970 r., dekada sukcesu, porozumienia sierpniowe, stan wojenny, walka z opozycją solidarnościową, wychodzenie z socjalizmu. Całość rozważań wieńczy, zamiast zakończenia, pokazanie roli i miejsca wywiadu, i jego kadry w pierwszych latach po zmianie ustroju.....