'

Inne akty i opinie związane z odwołaniem

Pismo europosłów S&D do Komisarz ds. sprawiedliwości KE Very Jourovej w sprawie represji i odpowiedzialności zbiorowej w Polsce.

 Posłowie do PE S&D Bogusław Liberadzki, Krystyna Łybacka i Janusz Zemke wystosowali odpowiedź na pismo komisarz ds. sprawiedliwości w Komisji Europejskiej Věry Jourovej ws. emerytur mundurowych w ustawie represyjnej z 16 grudnia 2016 r.

W piśmie z 11 lipca br. posłowie wyjaśniają, że skutkiem wspomnianej ustawy nie odebrano pokrzywdzonym żadnych "politycznych benefitów"  lecz pozbawiono ich w ogóle prawa do jakichkolwiek świadczeń emerytalnych, wynikających ze stażu służby i pracy.

Pełna treść listu europosłów S&D do komisarz V. Jourowej

 

/ za stroną internetową Janusza Zemke /

Interpelacja nr 23387
w sprawie dostosowania IPN do wymagań prawnych RODO

Zgłaszający

Agnieszka Kołacz-Leszczyńska
Izabela Katarzyna Mrzygłocka
Tomasz Siemoniak

Adresat:

minister sprawiedliwości

Data wpływu: 25-06-2018

Data wysłania: 05-07-2018 

​   Szanowny Panie Ministrze ! 

Ochrona osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych jest jednym z praw podstawowych w Unii Europejskiej. Zarówno Karta Praw Podstawowych UE - art. 8 ust. 1, jak i Traktat o Funkcjonowaniu UE - art. 16 ust. 1, stanowią że każda osoba ma prawo do ochrony danych osobowych jej dotyczących.

   W dniu 25 maja 2018 r. weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE serii L nr 119 z 4 maja 2016 r., s.1)

   Powyższy akt ustawodawczy w sposób szczegółowy określa zasady i normy prawne dotyczące ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem ich danych osobowych, co jest bezpośrednim następstwem regulacji zawartych w prawie Unii Europejskiej.  

   W związku z powyższym, uprzejmie proszę o ustosunkowanie się do następujących problemów, które moim zdaniem wymagają wyjaśnienia:

  1. Jakie unormowania prawne zostały wprowadzone w działalności IPN i aktach prawnych regulujących tą działalność w celu zagwarantowania zgodnej z treścią Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego z dnia 27 kwietnia 2016 r. realizacji praw i obowiązków obywateli Unii Europejskiej, których dane osobowe zostały ujawnione w katalogach IPN jako byłych funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa państwa ?
  2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego z dnia 27 kwietnia 2016 r. a także ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1000),  określają szczegółowo wymagania jakie powinno spełniać przetwarzanie danych osobowych osób fizycznych. Tymczasem na stronach internetowych IPN nadal  publikowane są pełne dane personalne  osób w „inwentarzu archiwalnym”, „Katalogu Biura Lustracyjnego” . Czy osoby fizyczne  których dane zostały tam opublikowane - zgodnie z art. 40 cytowanego Rozporządzenia wyraziły na to swoją zgodę w formie pisemnej ? 

Z poważaniem

Odpowiedź Prezesa IPN

 

Interpelacja nr 22710

do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie wykorzystania środków finansowych z tzw. ustawy dezubekizacyjnej

Zgłaszający:
Agnieszka Kołacz-Leszczyńska
Tomasz Siemoniak
Izabela Katarzyna Mrzygłocka

Data wpływu: 30-05-2018

Szanowny Panie Ministrze,

w odpowiedzi z dnia 29 marca 2018 r. na interpelację posła Witolda Zembaczyńskiego nr 19879 w sprawie niektórych przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tzw. ustawy dezubekizacyjnej), przekazał Pan następującą informację: „(…) począwszy od dnia 1 października 2017 roku, dokonano przesunięcia środków w kwocie 62.600 tys. zł ze świadczeń emerytalno-rentowych do budżetu Policji na zwiększenie zatrudnienia o 1 000 etatów (…)”.

Pieniądze te pochodzą w olbrzymiej części z odebranych ustawą „dezubekizacyjną” emerytur i rent za uprawnienia jakie słusznie i sprawiedliwie nabyli po 1990 r. funkcjonariusze służb mundurowych w wolnej i demokratycznej III RP za nienaganną służbę.

W związku z powyższym, uprzejmie prosimy o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ilu kandydatów na policjantów lub pracowników cywilnych Policji zatrudniono z tych środków finansowych skoro w samej Policji jest 5329 wakatów (dane na dzień 1 kwietnia 2018 r. - źródło: http://www.nszzpwlkp.pl/aktualnosc,5792,2.htm)?

2. Czy o decyzji przekazania pieniędzy odebranych ustawą „dezubekizacyjną” emerytowanym policjantom oraz funkcjonariuszom pozostałych formacji mundurowych zostało poinformowane Kierownictwo KG Policji?

3. Czy to prawda, że z tych pieniędzy odebranych ustawą „dezubekizacyjną” sfinansowano nagrody okresowe dla kierowniczej kadry KG Policji, komendantów wojewódzkich Policji i ich zastępców, komendantów powiatowych Policji i ich zastępców?

4. Czy o decyzji przekazania pieniędzy odebranych ustawą „dezubekizacyjną” emerytowanym policjantom oraz funkcjonariuszom pozostałych formacji mundurowych został poinformowany Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów?

Z poważaniem

 

Odpowiedź na interpelację nr 22710

w sprawie wykorzystania środków finansowych z tzw. ustawy dezubekizacyjnej

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Jarosław Zieliński

Warszawa, 24-07-2018

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 22710 Posłów na Sejm RP Pani Agnieszki Kołacz-Leszczyńskiej, Pana Tomasza Siemoniaka oraz Pani Izabeli Katarzyny Mrzygłockiej w sprawie wykorzystania środków finansowych z tzw. ustawy dezubekizacyjnej - a mianowicie kwoty 62.600 tys. zł przesuniętej ze świadczeń emerytalno-rentowych do budżetu Policji - przedstawiam, co następuje.

Zwiększenie w budżecie Policji od dnia 1 stycznia 2017 roku środków na uposażenia i wydatki relacjonowane do uposażeń o 62.600 tys. zł na sfinansowanie 1.000 etatów, zostało dokonane na etapie prac parlamentarnych w następstwie rekomendowanej przez sejmową Komisję Finansów Publicznych na posiedzeniu w dniu 14 grudnia 2016 roku poprawki poselskiej do rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2017. Źródłem sfinansowania zwiększenia wydatków Policji wynikających z tej poprawki było zmniejszenie wydatków na świadczenia emerytalno-rentowe, jakie były pierwotnie zaplanowane w projekcie ustawy budżetowej na rok 2017 (druk 881).

Poprawka ta została przyjęta na posiedzeniu Sejmu RP w dniu 16 grudnia 2016 roku w trakcie III czytania projektu ustawy budżetowej na rok 2017, łącznie z poprawką ustalającą w art. 15 części tekstowej ustawy budżetowej liczbę etatów Policji w wymiarze 103.370, w tym 103.309 etatów w jednostkach organizacyjnych Policji, czyli o 1.000 więcej jak w ustawie budżetowej na rok 2016.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jako dysponent części - stosownie do art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych[1] - przekazał Komendantowi Głównemu Policji w dniu 18 stycznia 2017 roku pisemną informację o zwiększeniu jego budżetu o kwotę 62.200 tys. zł, z przeznaczeniem na dodatkowy 1.000 etatów funkcjonariuszy.

W tym miejscu trzeba zauważyć, że ustawa o finansach publicznych nakłada na dysponenta części jedynie obowiązek informowania podległych dysponentów o dokonanych zmianach (zwiększeniach i zmniejszeniach) wielkości dochodów i wydatków w odniesieniu do projektu ustawy budżetowej, bez informowania o źródłach tych zmian.

Zgodnie ze stanowiskiem przekazanym przez Komendę Główną Policji należy wskazać, że ww. kwota zwiększenia budżetu Policji zasiliła: fundusz uposażeń funkcjonariuszy - 53 828 000 zł; fundusz nagród motywacyjnych i zapomóg wypłacanych policjantom - 1 455 000 zł; plan finansowy na nagrody roczne dla funkcjonariuszy - 4 484 000 zł; limit wydatków na świadczenia pieniężne wypłacane przez okres roku funkcjonariuszom zwolnionym ze służby - 1 120 000 zł oraz limit wydatków na wypłatę pozostałych należności dla zwalnianych policjantów - 1 713 000 zł. Wymienione środki finansowe zostały włączone do ogólnej puli środków wakatowych i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa były klasyfikowane wspólnie.

W 2017 roku Policja wydatkowała całą pulę środków wynikającą z wakujących stanowisk, tj. kwotę 157 475 674 zł, która zasadniczo została przeznaczona na: uposażenia i nagrody roczne dla funkcjonariuszy w jednostkach organizacyjnych Policji; wypłatę nagród jubileuszowych; odprawy wypłacane funkcjonariuszom w związku ze zwolnieniem ze służby; ekwiwalent za niewykorzystany urlop; ekwiwalent za niewykorzystany czas wolny od służby; jednorazowe odszkodowania wypłacane w związku z doznaniem stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu; dodatek terenowy; składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, na Fundusz Pracy oraz na Fundusz Emerytur Pomostowych za funkcjonariuszy, za których istnieje obowiązek opłacenia składek w związku ze zwolnieniem ze służby. Wskazane środki zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem przez jednostki organizacyjne Policji.

Z poważaniem

MINISTER  SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI

z up. Jarosław Zieliński

Sekretarz Stanu

[1] (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, z późn. zm.)

 

Interpelacja nr 22709

do ministra spraw wewnętrznych i administracji

w sprawie pozbawienia prawa do sądu odwołujących się emerytów mundurowych

Zgłaszający: Agnieszka Kołacz-Leszczyńska, Tomasz Siemoniak, Izabela Katarzyna Mrzygłocka

Data wpływu: 30-05-2018

Szanowny Panie Ministrze,

z informacji, jakie wpłynęły do nas parlamentarzystów reprezentujących naszych wyborców wynika, że od wielu miesięcy tysiące odwołań nie jest przekazywane zgodnie z procedurą cywilną do Sądu Okręgowego w Warszawie, XIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych, co oznacza naruszenie fundamentalnych zasad Konstytucji RP - zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) oraz zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Jest to także naruszenie art. 47 i art. 48 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Nicea 7 grudnia 2001 r.). Art. 47 KPP odpowiada art. 6 ust. 1 i art. 13 EKPCz, zaś art. 48 KPP odpowiada art. 6 ust. 2 i 3 EKPCz.

Z wszystkich informacji wynika, że podległy Panu dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA pozbawia tysiące odwołujących się emerytów i rencistów mundurowych prawa do sądu jako jednego z katalogu praw człowieka.
W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. zasada prawa do sądu wyrażona jest w art. 45 ust. 1 stanowiącym, że „każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd”.Działanie dyrektora ZER MSWiA i zastosowana bezprawna szykana, wyczerpuje znamiona dyskryminacji emerytowanych funkcjonariuszy, którzy nabyli prawo do zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych RP.

W związku z powyższym uprzejmie prosimy o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Ile tysięcy odwołań (spośród ponad 27 000) emerytów i rencistów mundurowych nie zostało zgodnie z procedurą cywilną przekazanych z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA do Sądu Okręgowego w Warszawie?
  2. Czy i kiedy zasada praworządności obejmująca prawo dostępu do sądu na podstawie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP zostanie przywrócona tej wielotysięcznej grupie emerytów i rencistów mundurowych?

Z poważaniem

Odpowiedź na interpelację nr 22709

w sprawie pozbawienia prawa do sądu odwołujących się emerytów mundurowych

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Jarosław Zieliński

Warszawa, 24-07-2018

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 22709 Posłów na Sejm RP Pani Agnieszki Kołacz-Leszczyńskiej, Pana Tomasza Siemoniaka oraz Pani Izabeli Katarzyny Mrzygłockiej w sprawie pozbawienia prawa do sądu odwołujących się emerytów mundurowych należy wskazać, że świadczeniobiorcy, którym organ emerytalny ponownie ustalił wysokość świadczeń na podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. poz. 2270), zwanej dalej ustawą zmieniającą, nie zostali pozbawieni prawa dostępu do sądu - co niesłusznie sugerują Państwo Posłowie w tytule niniejszej interpelacji.

Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy zmieniającej od decyzji organu emerytalnego ponownie ustalających wysokość świadczeń przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych przepisami ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 155, z późn. zm.). W myśl art. 4779 § 2 K.p.c., jeśli organ emerytalny nie uzna odwołania w całości za słuszne i nie zmieni lub nie uchyli zaskarżonej decyzji we własnym zakresie, jest zobowiązany niezwłocznie przekazać odwołanie wraz z odpowiedzią na odwołanie oraz z aktami sprawy do sądu. Realizując postanowienia tego przepisu, organ emerytalny po otrzymaniu wymienionego odwołania, dokonuje ponownej analizy i oceny sprawy we własnym zakresie, zarówno pod względem prawnym, jak i formalnym, a w sytuacji stwierdzenia braku podstaw do zmiany lub uchylenia tej decyzji, sporządza odpowiedź na odwołanie skarżącego, które przekazuje niezwłocznie do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Zgodnie z wyrokami Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2006 roku o sygn. akt II CSK 293/06 oraz z dnia 30 czerwca 2011 roku o sygn. akt III CSK 282/10: „terminu „niezwłocznie” nie należy utożsamiać z terminem natychmiastowym, termin „niezwłocznie” oznacza bowiem termin realny, mający na względzie okoliczności miejsca i czasu”. Potwierdza to także glosa do ww. wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2011 roku: „Prawidłowość wskazanego poglądu nie może budzić wątpliwości. Okresu „niezwłoczności” nie da się określić abstrakcyjnie w oderwaniu od realiów konkretnej sprawy (np. wskazując, że termin ten wynosi 7 lub 14 dni). Każda próba generalizacji w tym zakresie ma charakter czysto statystyczny i obarczona jest niepewnością wnioskowania indukcyjnego.”

Na podstawie informacji przekazanych przez organ emerytalny należy wskazać, że omawiana sprawa jest traktowana priorytetowo, a organ emerytalny dokłada wszelkich starań by odwołania były przekazywane do sądu jak najszybciej. W tym celu powołano dodatkowo zespół pracowników, którzy zajmują się obsługą tego rodzaju spraw, co umożliwi skrócenie czasu na przekazanie odwołań do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Wobec powyższego należy wskazać, że odwołania są przekazywane do sądu sukcesywnie i w miarę możliwości organu emerytalnego, a ich liczba ulega systematycznemu zmniejszeniu.

Z poważaniem

MINISTER SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI

z up. Jarosław Zieliński

Sekretarz Stanu

 

/odpowiedź ZER MSWiA z dnia 27 lipca 2018 roku na zapytanie Prezesa ZG SEiRP - Antoniego Dudy/

Szanowny Panie Prezesie,

W odpowiedzi na pytanie Pana Prezesa z dnia 18 lipca 2018 r. o udzielenie informacji publicznej uprzejmie informuję:

  1. Realizując postanowienia ustawy dezubekizacyjnej Dyrektor ZER MSWiA wydał 56 544 decyzji o ponownym ustaleniu wysokości świadczeń.
  2. Do ZER MSWiA wpłynęło 25 900 odwołań do sądu, złożonych przez 22 015 świadczeniobiorców. Różnica w liczbie złożonych odwołań i liczbie osób, które złożyły odwołania wynika z tego, iż osoby uprawnione jednocześnie do dwóch świadczeń, tj. do emerytury policyjnej i do policyjnej renty inwalidzkiej otrzymały dwie decyzje, o ponownym ustaleniu wysokości świadczenia, i w takim przypadku składały jednocześnie odwołania od obu decyzji.
  3. Wg stanu na 18 lipca 2018 r. ZER MSWiA przekazał do Sądu Okręgowego w Warszawie, XIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych wraz z aktami sprawy odwołania 16.294 świadczeniobiorców.
  4. Wg stanu na dzień 18 lipca 2018 r. pozostały do przekazania odwołania 5721 świadczeniobiorców.
  5. Wg stanu na dzień 30 lipca 2018 r. ZER MSWiA przekazał do Sądu Okręgowego w Warszawie odwołania 17.715 świadczeniobiorców, co stanowi ok. 80 % świadczeniobiorców.

Z poważaniem

Dorota Cyngot                                                                                              

Zastępca Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA

 

 

Federacja Stowarzyszeń Służb Mundurowych skierowała w dniu 17 maja 2018 r. pytanie do Trybunału Konstytucyjnego o udzielenie informacji publicznej w sprawie rozpatrzenia zgodności  ustawy represyjnej z 16 grudnia 2016 roku z Konstytucją.

Zarząd Federacji Stowarzyszeń Służb Mundurowych RP pyta prezes Trybunału Konstytucyjnego:

  1. Czy został już wyznaczony pięcioosobowy skład orzekający do rozpoznania pytań prawnych skierowanych, w trybie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, do Trybunału
    Konstytucyjnego przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie zgodności niektórych przepisów ustawy z 18 lutego 7994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biuro Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin z Konstytucją RP? Jeżeli tak, to prosimy o podanie jego imiennego składu.
  2. Czy został już wyznaczony termin rozpoznania ww. sprawy? Jeżeli tak, to prosimy o jego podanie. Jeżeli termin taki nie został jeszcze wyznaczony to prosimy o informację kiedy zostanie wyznaczony? A także, jaki jest realny termin rozprawy?

{Wniosek FSSM RP do TK}

Z KOMENTARZA
do otrzymanej w dniu 13 czerwca 2018 r. odpowiedzi
Rzecznika Prasowego „Trybunału Konstytucyjnego” – Pana Roberta Lubańskiego

na Wniosek Prezydenta FSSM RP z 17 maja 2018 r. o udzielenie informacji publicznej.

Na pytanie pierwsze, dotyczące składu orzekającego, uzyskaliśmy odpowiedź oficjalną, o którą nam chodziło a jednocześnie pełną, potwierdzającą nasze wcześniejsze ustalenia bazujące na doniesieniach niektórych mediów, dotyczące także udziału dwóch dublerów w składzie. Tak więc wiemy już na pewno, że skład orzekający będzie następujący:

Julia Przyłębska -  jako przewodnicząca,
Justyn Piskorski – sprawozdawca,
Leon Kieres – sędzia,
Stanisław Rymar – sędzia,
Jarosław Wyrembak – sędzia.

Wskazany wyżej skład, z dublerami, tj. Justynem Piskorskim i Jarosławem Wyrembakiem, spowoduje co najmniej wątpliwości co do ważności orzeczenia i każe po raz kolejny postawić pytanie o sens kierowania przez SO w Warszawie pytań prawych do „TK”. Dowiedzieliśmy się także, że termin rozprawy i ogłoszenia orzeczenia nie został jeszcze wyznaczony. A jak zostanie wyznaczony, to informację o tym możemy sobie znaleźć na wskazanej stronie internetowej „Trybunału”. Niestety, na tym kończą się odpowiedzi konkretne. Na pozostałe pytania odpowiedzi nie otrzymaliśmy. Tak więc nie wiemy i prawdopodobnie w najbliższym czasie się nie dowiemy, kiedy zostanie on wyznaczony, ani też jaki może być realny (chociażby przybliżony) termin rozprawy, która ma przynieść odpowiedź na pytanie o zgodność niektórych przepisów ustawy represyjnej z Konstytucją RP.  

Wnioski:

Nasze wystąpienie o udzielenie informacji publicznej i zawarte w nim pytania, a w szczególności ich uzasadnienie, zostały oparte o treść art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Adresat naszego wniosku nie może nie znać istoty prawa do sądu, którego właśnie jesteśmy pozbawiani i nie rozumieć skutków, jakie wynikają z informacji przedstawionej przez Rzecznika „TK”. Na pytanie o empatię Prezes J. Przyłębskiej i zrozumienie naszej sytuacji, bardziej w kategoriach praw człowieka niż procedur prawnych stosowanych przez „TK” , niech każdy z nas sam odpowie. 

Reasumując, nasze sprawy z odwołań przeciwko Dyrektorowi ZER o wysokość emerytury lub renty policyjnej, które wpływają do Sądu Okręgowego w Warszawie, są sukcesywnie zawieszane. Stan ten trwać będzie do czasu odpowiedzi „TK” na pytania prawne tego Sądu. Kiedy to nastąpi wie tylko (a może i nie wie) Prezes „Trybunału”. A może wie ktoś inny? 
W tej sytuacji musimy poważnie rozważyć możliwość skorzystania już teraz z jurysdykcji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu.

Komisja Prawna FSSM RP